Monseigneur Basil Hopko

De koks van de vele gevangenissen hebben een speciaal potje op de plank staan voor één van hun gasten. Aan het eten van de staatsgevaarlijke mgr. Basil Hopko wordt alle dagen wat arsenicum toegevoegd.

 De Slowaakse communisten hadden in een bijzondere hoorzitting op 28 april 1950 besloten de Grieks-katholieke Kerk te elimineren. Bisschoppen, priesters en gelovigen vallen van de ene op de andere dag onder de gecontroleerde orthodoxe Kerk. De leiders worden in gevangenschap alle kans geboden 'vrijwillig' over te stappen. De 'hardleerse' hulpbisschop van Presov mgr. Basil Hopko weigert, maar zijn trouw wordt in het Slowakije van na de Tweede Wereld Oorlog niet gewaardeerd.

In het rijp maken voor het showproces vieren de beulen hun duivelse lusten bot. Martelingen, wekenlang rondjes laten lopen zonder rust en water en brood als voedsel moeten hem meer buigzaam maken. De rechters veroordelen Basil Hopko tot vijftien jaar gevangenschap en voor tien jaar worden hem alle burgerrechten ontnomen.

De Slowaken houden er zo hun eigen praktijken op na. Staatsgevaarlijke elementen worden voortdurend van de ene gevangenis naar de andere overgebracht. Nooit voelt een veroordeelde zich thuis en nieuwe bewakers kunnen met frisse moed hun verse gevangenen bewerken.

De nooit eindigende martelingen in opsluiting breken haast de weerstand van mgr. Hopko, slechts twee dingen houden hem overeind zijn geloof en gebed. Na dertien jaar hel blijkt er een arts nog een greintje menselijkheid te bezitten. Hij stuurt mgr. Hopko naar het ziekenhuis en later naar huis.

Dat blijkt een kloostergevangenis in Osek te zijn, waar 160 zusters tegen hun wil vastzitten. Na al die jaren van onmenselijk lijden kan mgr. Hopko hier tot rust komen en een leven van gebed leiden.

Met de Praagse lente lijkt ook de zon voor de Grieks-orthodoxen te gaan schijnen. Onder partijsecretaris Alexander Dubchek wordt mgr. Hopko vrijgelaten. Tegenstanders boren zijn hoop het bisdom Prjashev te mogen leiden de grond in, verdrietig gehoorzaamt hij uit trouw aan God en de paus. Op 20 december 1968 benoemt paus Paulus VI mgr. Hopko tot hulpbisschop voor alle Grieks-katholieken in Tsjechoslowakije.